Rosyjskie traumy — świadectwa kulturowe. Rusycystyczne Seminarium Literackie w IFW. Zaproszenie

Polskie Towarzystwo Rusycystyczne

Zakład Historii Literatury Rosyjskiej Instytutu Filologii Wschodniosłowiańskiej

mają zaszczyt zaprosić do wzięcia udziału

w Rusycystycznym Seminarium Literackim pod tytułem

 Rosyjskie traumy — świadectwa kulturowe,

które odbędzie się 20 kwietnia 2017 roku

Celem seminarium jest próba opisu literatury i sztuki rosyjskiej z punktu widzenia kategorii traumy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że są to wciąż obszary o wielkim potencjale badawczym, jeśli chodzi o doświadczenia traumatyczne. Gdyby szukać przyczyn takiego stanu rzeczy, można w nawiązaniu do ustaleń Tomasza Łysaka zaryzykować tezę, że trauma nigdy nie stała się dla Rosjan podstawą tożsamości, nie mówiąc już o postrzeganiu jej jako kapitału kulturowego, punktu zwrotnego, zaplecza i potencjału doświadczenia ocalonych. Taka próba zostaje podjęta dopiero w 2009 roku przez autorów tekstów zgromadzonych w zbiorze Травма: пункты (pod redakcją Siergieja Uszakina i Jeleny Trubiny), posługujących się instrumentarium wypracowanym w zachodnich studiach nad traumą.

Kłopotliwe w kontekście rosyjskich traum jest nie tylko mówienie o ofiarach i ocalonych, ale również o samej sytuacji granicznej. A jednak po wielu latach milczenia, za sprawą m.in. Alesia Adamowicza i Swietłany Aleksijewicz, przyszedł czas na powolne przepracowywanie wydarzeń traumatycznych, na coraz śmielej snutą „opowieść głosów”, zanurzoną co prawda znacznie częściej w przeszłości, choć przecież niemniej interesującą w ujęciu studiów nad traumą jest i teraźniejszość, zagadnienia pamięci i post­pamięci. Wyjściem naprzeciw tym zagadnieniom, niepozbawionym przy tym polemiki z nazbyt obszernie rozumianą kategorią traumy, jest książka Aleksandra Etkinda Кривое горе. Память о непогребенных, w której autor poddaje analizie ślady traumy obecne w twórczości ofiar represji lat 30., ale także jej mimetyczne echa w reprezen­tacjach kolejnych pokoleń, obejmujących literaturę i sztukę postsowiecką.

Podążając tropem wskazanych źródeł, organizatorzy seminarium proponują podję­cie refleksji nad takimi zagadnieniami jak: trauma jako tabu kulturowe, polityczne i mental­ne wyciszanie traumy, trauma kolektywna a trauma indywidualna, trauma a sytuacje granicz­ne (Gułag, Wielka Wojna Ojczyźniana, blokada Leningradu, wojna w Afganistanie, katastro­fa w Czarnobylu, wojny czeczeńskie, Biesłan, Dubrowka i in.), trauma nieobecności grobów i zaburzonej żałoby, trauma mogił zbiorowych, trauma kolejnych pokoleń, kultura popularna a trauma, trauma a przekład, trauma ofiar i sprawców, trauma (post)imperialna i postzależnościowa.

Na zgłoszenia czekamy do 15 stycznia 2017 roku. Formularz zgłoszeniowy prosimy nadsyłać na adres mailowy: bpawletko@wp.pl

Formularz zgłoszeniowy

Opłata organizacyjna wynosi 250 złotych. Uczestnicy we własnym zakresie pokrywają koszty związane z udziałem w seminarium (przejazd, nocleg).

Szczegółowe informacje zostaną przesłane w późniejszym terminie, po otrzymaniu zgłoszenia.

 

W imieniu organizatorów 

dr Beata Pawletko